200 firmas pola peatonalización

O xoves pola mañá entregamos no Concello de Castro Caldelas perto de 200 firmas que apoian a iniciativa da peatonalización do casco histórico e das zonas da Praza do Prado.

O día anterior quedara co alcalde (Osorio Castro) para informalo da iniciativa que estaba en marcha e da que él xa tiña noticia.

No concello, a carón do espacio de atención ó público está o despacho do alcalde. A porta estaba aberta e, por uns momentos, tiven a sensación de que iste era un espacio aberto ós veciños. Xa me advertiran, decindo que Osorio, escoitar, escoita, pero, logo, a mayoría das propostas morren polo esquecemento. Espero que non sexa iste o caso, ainda que moitas son as voces de escepticismo.

Saudámonos, él leu a iniciativa, falou das bondades do debate, penso que incluso mo agradeceu, e logo contoume unha iniciativa do cura para mercar unha campá para a torre dereita. Como o cepillo non anda sobrado, parece que o apoio do Mingos foi decisivo. Faloume da área de rehabilitación do casco histórico e do apoio da Consellería da Vivenda. Das casas que pretendían mercar e o uso que pretenden darlle, do enterramento dos cables da luz e da recollida neumática do lixo na zona vella. Tamén faloume da subvención para levar a cabo o proxecto da instalación da colección de esculturas sacras na airexa do camposanto do cimadavila. Por cortesía e respeto ó meu alcalde non o interrumpin e mostrei interés polo que me comentaba, proxectos que me interesou coñecer, son boas novas para a vila. Máis así consumiu o tempo e comenzou a mira-lo reloxo e a decir que tiña que ir a Quintela. Dixenlle que eu deixarao falar e agora tocábame a mín. Intentou zanxar a cuestión dicindo que o do casco historico é facil pero o das zonas da Praza, nen falalo. Primeiro agradéceme o debate e logo dime que non pode ser.

Insisto. Lembrolle que son 200 veciños os que apoian esta iniciativa e que deberían pensalo, non desestimala tan axiña. Falolle das posibilades que ten a vila se aposta forte polo turismo cultural. Dí que ¿qué turismo cultural vai vir a vila?? uns segundos de silencio e finalmente dí que estudiarán ordenar a praza e señalizar unhas zonas onde se poida aparcar e que incluso estudiaran a posibilidade dun garda que faga cumpri-la Ley durante os tres meses do verán. Nese pequeno momento de boa vontade incluso dí que o espacio que hai diante do Concello e da casa do ?Bisagras? podería servir para facer un parquin no subsuelo, cambiando a calificación do chan. Respecto da petición da mellora dos espacios para os cativos, resposta que se pode utiliza-la praza nova que se fixo debaixo da carretera de Ourense. Insisto e preguntolle onde poden xugar alí os cativos e resposta: si é cuestión de uns ferros xa os poremos oh!

Inviteino a facer un comunicado conxunto no que se comprometera a estudalo e negouse, manifestando co falaría con seu equipo de goberno e xa se vería. Logo rematou a entrevista, porque tiña que marchar a preparar a malla de Mazaira.

Rúa do Progreso

Houbo un tempo, os anos da República, no que as cidades e as vilas tiñan rúas que se chamaban Progreso. A idea de progreso era daquelas un valor, e cando se abrían novas rúas que ampliaban as cidades, que as abrían ao mundo, rúas que significaban unha millor comunicación, de cotío o nome elexido era o de Rúa do Progreso. Entón, que as cidades medraran tamén era visto como algo positivo, non como hoxe que o problema está en controlar o seu crecimento. Tamén o Castro ten unha Rúa do Progreso, agochada tras o nome banal e puramente descriptivo de Carretera de Ourense. Se miramos nas escrituras das casas desa época, así figura.

O franquismo cambiou os nomes desas rúas do Progreso por os de Calvo Sotelo ou José Antonio, no seu afán de impor un novo orden e esborrar a memoria. Na transición volveronse a cambiar os nomes pero, en vez de recuperar os orixinais, o buenismo imperante adoptou nomes neutros, sen connotacions, para non levantar as pantasmas do pasado (pantasmas que non o son porque mostras dan cada dia de que ben vivos están).

A Rúa do Progreso é a arteria principal do Castro, que atravesa a vila e pasa polo Prado.
E moi indicativa esa vocación de que as rúas principais de un pobo sexan carreteras. Seica compre pedir que as formacions políticas que compiten pola alcaldía fagan unha reflexión sobre os nomes das rúas da vila.

Unha nota de coor en Caldelas

A través dos hoteis de Punta Cana oira falar de España. Da súas riquezas e de mil fantasias máis. Moitas noites, mentres esperaba o sono, imaxinaba que xa tiña dabondo no seu peto para vir a España a traballar e gañar cartos para cumplir uns cantos soños. Logrou unha oferta de traballo e comenzou a acariciar algún soño. Cando chegou a vila pareceulle unha cidade pequena pero pensou que soio sería unha esquina desta cidade. Era de noite e levarono a dormir o Hostal Pallón. O día seguinte, logo de termina-la xornada, percorreu a vila por tolo-los seus puntos cardinais e deuse conta que non tiña nada que ver cas imaxes de Barcelona ou Madrid. Era unha vila fermosa e incluso tiña una castelo pero as súas dimensión eran ben pequenas. Tiña moi pouca xente e case todos eran vellos e brancos. Nen un soio negro.

Xa van tres anos e Luis Peréz Santos vaise acostubrando a vila e, ainda que, nalgún momento pensou en voltar a Santo Domingo, agora parece que vai acougando. Traballo non lle falta e ten unha boa vivenda na Carretera de Ourense onde disfruta das fermosas postas de sol. Istes días ten visita dunha familia de colombianos que viven e traballan en Barcelona e gustan moito destas terras.
Luis está ledo porqué pronto se xuntará ca súa muller e os seus fillos. É un pioneiro en Caldelas e detrás del pronto chegaran outros inmigrantes a vivir e traballar. Unha solución para esta terra que vai perdendo a súa xente e onde faltan profesionais en case todo-los eidos laborais.

Onte faleceu Castor Baldonedo

Logo dun duro final, faleceu Castor Baldonedo, o barbeiro do Castro. Tiña 86 anos e estaba casado con Elisa de Santatecla. A súa barbería estaba situada na Carretera de Ourense, no número oito, a carón da tenda de ultramarinos do Glorioso (Pai do Milucho), e enfrente do Bar Pote. Era fillo de Bernardino Baldonedo, canteiro de sona que viñera de Lalín e que se estableceu no Cimadavila. Pertence a unha das familias máis numerosas do Castro (a saga dos Baldonedos). O Castor era un tipo muy discreto e nobre, que tiña un gran sentido do humor. Traballou como peluqueiro e barbeiro gran parte da súa vida, logo pasoulle o testigo ó seu fillo Pepe (Comercio Novo), casado ca miña tía Lucita, e agora continua a tradición, o seu neto Andrés, que logo de estudiar e traballar en peluquerias de Barcelona, estableceuse na cidade de Vigo. Con Castor desaparece unha das persoaxes da intrahistoria do Castro. Unha persoa que atesoraba moitas anécdotas da vida caldelá, da última mitade do século XX.

Esmorga no Frade

Non había case televisións e os mozos formaban corro e cantaban. Según rezan os calendarios da parede estamos no 1960. Fai frio, ainda que os mozos están perto da salamandra. Entre o cava e o canto vaise entrando en calor. Tocan a guitarra o Luisiño Amaro (serradeiro) e o Xexus Losada, que tiña un comercio nos baixos da casa de Don Gonzalo. Xosé (da tenda Campos) xunto con outros mozos poñenlle voz a música. Polo número de botellas que hai na mesa parece que a festa está ben animada cando aparece o retratista.

O Bar Frade estaba nos baixos da casa de Doña Fe (Carretera de Ourense, 2) onde antes estivera o comedor da famosa pensión Celta, (da que pronto falaremos), fundada por Doña Fe e o Manolo, conductor do autobús que ía do Castro a Monforte. O local era rexentado polos pais do David, que tiñan tamén un servicio de gasolina na praza. Foto de Xoán Bautista Sotelo Blanco, atopada nos arquivos persoales do Campos e do Luisiño.