Viaxamos de volta a casa, nun gran Jumbo que voa a 15.000 metros de altitude, con outros 300 viaxeiros radiantes pola vitamina C. Cruzamos o Atlántico a gran velocidade, coa axuda dos ventos Alisios. Duas horas de aforro de combustible para un aparato deste tamaño.
Fuxir das estacións, como unha viaxe no tempo, do inverno ao verán, como cantaba nunha balada Joaquín Sabina. Eleximos a Riveira Maya, na península do Yucatán. Fai pouco leín unha conversa entre Manolo Rivas e John Berger na que falaban sobre o curioso orixen do nome: Hernán Cortés cabalgaba por estas terras caribeñas, parou, e preguntoulle a un nativo que como lle chamaban a esta zona. O nativo que non entendeu ao español, contestoulle con unha pregunta, na súa lingua, que “que era o que lle estaba a preguntar…?. Según parece, soaba así como “yucatán” e o conquistador extremeño púxolle de nome á zona Yucatán.
Cando Carlos V lle preguntou a Cortés como era México, iste colleu un perganino da mesa do rei, enrugouno e logo, mentres o extendía, contestou: así é Mexico. País de grandes contrastes climáticos, con grandes cadeas montañosas e volcáns. Con ribeiras ao Pacifico e ao Caribe, onde as temperatura no inverno manteñense en torno aos 26 grados.
Nestas condicións non foi dificil convencer á Mariña e ao Antón para que se botaran a nadar nas calidas augas, color azul turquesa e esmeralda, do Caribe, na punta que mira para Cuba, alí onde noutro tempo extendían os seus dominios os sofisticados Mayas.
En Cobá visitamos os restos dunha cidade cuberta pola selva. A fortificada Tulum, a carón do mar, pareceulle a un lugartenente de Cortés demasiado imponente como para acercarse, e escribiu nunha crónica que lle recordaba a Sevilla, coas súas torres.
O xogo da pelota premiaba aos gañadores coa perda da vida, e para ese fin eran preparados dende cativos. Unha cultura moi fascinada pola sangue…por certo, como a nosa, coas cruces e os crucificados.
Mentres facía zaping no televisor atopo uns esqueches de Cantiflas, dos anos 60, na que o famoso actor diáloga cun policía mexicano que acepta unha mordida coa normalidade que impón a necesidade. 50 anos máis tarde, nun dos destinos turísticos máis importantes do mundo, inventado naqueles anos, as cousas non mudaron moito. Alex, un instructor que me axuda a controlar a forza do vento no manexo dun catamarán, onte non pudo vir. A súa prima de 16 anos foi asesinada polo mozo, que traficaba con drogas; golpeouna ata roubarlle a vida. Un cento de amigos e familiares do distrito 113 de Cancún tivo que forzar a policia a intervir. “O sacaban al asesino de la “chamaquita”, que estaba tranquilamente en su casa, o nos encargábamos nosotros del asunto y luego nos tendrían que detener a nosotros…”.
A Airexa agochase nunha ladeiriña da serra de Mazaira que a protexe dos ventos que veñen polo norte, por Monforte. Aos pes desta aldea os grandes lameiros reparcelados morren no pequeño rio Ferreiros e nas Touzas.
Xa vai oscurecendo e Matilde axina decide dar a volta e desandar o andado.
Era como si a neve, tan desexada, non quixera que fuxiramos. O mércores, sobre as dez, da maña, nevou a rachar. Facía moito tempo que non vía nevar así no Castro. Bo épilogo para os fachós.
En Cobá visitamos os restos dunha cidade cuberta pola selva. A fortificada Tulum, a carón do mar, pareceulle a un lugartenente de Cortés demasiado imponente como para acercarse, e escribiu nunha crónica que lle recordaba a Sevilla, coas súas torres. 
O xogo da pelota premiaba aos gañadores coa perda da vida, e para ese fin eran preparados dende cativos. Unha cultura moi fascinada pola sangue…por certo, como a nosa, coas cruces e os crucificados.
E fumos a Madrid, alí onde esta gran cidade segue mantendo a súa identidade. A Pepita ca mellor moda de Ourense, leda coma nós, traqueteados pola suavidade do AVE, Barcelona, Madrid. Un fin de semán de premio, realeza moi real, museos e visitas aos espazos míticos. Camiñamos polas rúas de O Prado e disfrutamos da impresionante ampliación de Moneo.
Acaba de chegar de África, adiantando a volta catro días. Unha compañeira atopouse moi grave e Fabiola tivo que organizar a repatriación a toda velocidade. Viaxar polos paises onde se levan a cabo proxectos non é doado. Os proxectos da Dirección Xeral de Cooperación están espallados por varios continentes e para xestionar a súa execución compre ir a pe de obra e verificar a súa efectiva realización. Pozos de auga en Africa, humildes cociñas en America, loita contra as enfermedades (sida, malaria, cólera…etc), apoio a educación, aumentando os niveis de escolarización, axuda a muller, na reivindicación dos seus dereitos, apoio aos gobernos no fortalecemento das institucións e moitas cousas máis. A maioria das veces hai que voar a miles de kilómetros e logo viaxar durante horas por estradas perigosas, de trocha, sen asfaltar, comer e beber o que atopas en cada lugar, e cuidarse moito para non enfermar..jpg)
Somotillo. Nicaragua. ONG "entreculturas"
Entre as cousas boas que se atopan no último número da revista Ribera Sacra hai unha interesante entrevista ao Florencio de Arboiro que hai que ler. Florencio é amigo, dende fai moitos anos. Teño pendente publicar un pequeno video que lle fixen un día en San Estevo e que estou preparando.
